niedziela, 24 lutego 2013

Grodzisko "Bocieniec" - początki Górzna



Kilka słów na bazie literatury…

   Grodzisko leży we wschodniej części miasta w obrębie wysokiego zbocza między misami dwóch jezior – Górzeńskim na północy oraz Młyńskim na południu. Brak szczegółowych badań archeologicznych nie pozwala na dzień dzisiejszy odpowiedzieć kiedy powstał i jak wyglądał dany gród. Obecnie forma  ma owalny kształt i wznosi się około 30 metrów * powyżej dna rynny polodowcowej na zboczu której się znajduje. Wnioskując o czasie istnienia obiektu grodowego opierano się na okresie funkcjonowania sąsiednich ośrodków grodowych, tj. Starorypina i Skrwilna. Na tej podstawie sądzi się, że prawdopodobnie także gród w Górznie funkcjonował w okresie wczesnego średniowiecza, tj w IX wieku. 

* Mietz A., Pakulski J., 1989, Górzno - zarys dziejów, wyd. TTK, Toruń

Ryc. 1. Położenie grodziska na tle kompilacji pruskich map topograficznych Mestichblatter w skali 1:25 000, wzbogaconych o obraz cieniowanej rzeźby terenu. Czerwony kwadrat wskazuje położenie szczegółowego obszaru modelu oraz wizualizacji (źródło: 2883-Gorzberg, 2783-Radosk, 2784-Lautenburg, 2884-Adl. Brinsk).


Kilka słów ode mnie...

   Grodzisko "Bocieniec" obecnie jest zabudowane i nie sposób przeanalizować jego rzeźby  i historii dokładniej. W okresie PRL zbudowano na nim gospodę "Słoneczna", która następnie została przebudowana praktycznie w całości na Ośrodek Edukacji Ekologicznje "Wilga", który znajduje się tu do dziś. 

Ryc. 2. Rzeźba terenu najbliższego otoczenia grodziska - 53°11'43"N, 19°39'00"E  

   Na zachód od wzgórza grodowego znajduje się współczesna zabudowa miasta Górzna. Rzeźba terenu jest znacząco maskowana przez ulice i budynki, jednakże w sąsiedztwie obniżenia zajętego przez jeziora bardzo wyraźnie widać ponad 45 metrowej wysokości krawędź rynny polodowcowej. Część zboczy porośnięta jest przez zboczowe siedliska leśne, z dominującymi brzozami, grabami i olszami. 

Ryc. 3. Ortofotomapa najbliższego otoczenia grodziska - 53°11'43"N, 19°39'00"E  

   Po okresie funkcjonowania grodu w Górznie, w XIII w. pieczę nad tymi ziemiami przejęło biskupstwo z siedzibą w Płocku, co znajduje odzwierciedlenie w zabytkach archeologicznych tego terenu. Nad jeziorem zbudowany został pałac biskupi wraz z zabudową gospodarczą  której rzekome ślady odnaleziono na wzgórzu zwanym "Kopcem". Ponadto z tego okresu pochodzą pierwsze zabudowania kościoła parafialnego - początkowo drewnianej, bardzo podatnej na późniejsze pożary, a obecnie murowanej budowli wieńczącej szczyt wzgórza w pobliżu wysokiej nadjeziornej krawędzi.


Ryc. 4. Wizualizacja krajobrazu w najbliższym otoczeniu grodziska (zrezygnowano z zabudowy miejskiej). Urozmaicona rzeźba terenu sprzyjała lokowaniu obronnego grodu na cyplu w pobliżu jeziora.


Ryc. 5. Widok na grodzisko sprzed zabudowy. W dole jezioro Młyńskie (Mietz & Pakulski, 1989, Górzno - zarys dziejów)


Ryc. 6. Pieczęć miejska z 1563 roku. Na środku widoczna ryba z dwiema wypustkami po lewej i prawej symbolizującymi jeziora Górzeńskie i Młyńskie (Mietz & Pakulski, 1989, Górzno - zarys dziejów)

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz